آموزش آشنایی با قطعات الکترونیک

ترانزیستور

ترانزیستور قطعه ایی است که از دو دیود تشکیل شده و شامل سه پایه به نام های بیس، امیتر و کلکتور میباشد .
کاربردهای فراوانی از جمله تقویت جریان ، کلید یا همون سوییچ ، تثبیت کننده و … دارد .
ترانزیستورهم در مدارات الکترونیک آنالوگ وهم در مدارات الکترونیک دیجیتال کاربردهای بسیار
وسیعی دارد.
در مدارات آنالوگ ترانزیستور در حالت فعال کار میکند و میتوان از آن به عنوان تقویت کننده یا تنظیم
کننده ولتاژ (رگولاتور) و… استفاده کرد.
و درمدارات دیجیتال ترانزیستورها دردو ناحیه قطع واشباع فعالیت میکند که میتوان از این حالت
ترانزیستور در پیاده سازی مدار منطقی، حافظه ، سوئیچ کردن و… استفاده کرد. از جمله کاربردهای
ترانزیستور می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱ ) تقویت کننده ها (تقویت جریان)
۲ ) تثبیت کننده ها
۳ ) سوییچ (کلید)
۴ ) نوسان سازها ( مدارات اسیلاتور)
۵ ) مدارات آشکارساز
۶ ) مخلوط کننده ها (مدارات میکسر)
۷) مدارات مدولاتور

انواع ترانزیستور

۱) ترانزیستور دوقطبی پیوندی ( BJT )
۲ ) ترانزیستور پیوند اثر میدانی (JFET)
۳) ترانزیستور اثر میدانی ( FET )
۴) ترانزیستور اثر میدانی (MOSFET)

ترانزیستور دوقطبی پیوندیBJT

ترانزیستور BJT

در ترانزیستوردو قطبی پیوندی با اعمال یک جریان به پایه B جریان عبوری از دو پایه C و E کنترل

میشود.

ترانزیستورهای دوقطبی پیوندی در دونوع npn و pnp ساخته میشوند.

بسته به حالت بایاس این ترانزیستورها ممکن است در ناحیه قطع ، فعال و یا اشباع کار کنند. سرعت

بالای این ترانزیستورها و بعضی قابلیتهای دیگر باعث شده که هنوز هم از آنها در بعضی مدارات

خاص استفاده شود. امروزه بجای استفاده از مقاومت و خازن و… در مدارات مجتمع تماماً از

ترانزیستوراستفاده میکنند.

۱ ) PNP

شامل سه لایه نیم هادی که دو لایه کناری از نوع p و لایه میانی از نوع n است و مزیت اصلی آن در

تشریح عملکرد ترانزیستور این است که جهت جاری شدن حفرهها با جهت جریان یکی است.

۲ ) NPN

شامل سه لایه نیم هادی که دو لایه کناری از نوع n و لایه میانی از نوع p است . پس از درک ایدههای

اساسی برای قطعهٔ pnp میتوان به سادگی آنها را به ترانزیستور پرکاربردتر npn مربوط ساخت.

ترانزیستور پیوند اثر میدانی FET

ترانزیستور FET
در ترانزیستورهای پیوند اثرمیدانی( JFET )، با اعمال یک ولتاژ به پایه گیت میزان جریان عبوری از
دو پایه سورس و درین کنترل میشود.
ترانزیستور اثر میدانی بر دو قسم است: نوع n یا N-Type و نوع p یا P-Type . از دیدگاهی دیگر
این ترانزیستورها در دو نوع افزایشی و تخلیهای ساخته میشوند.
نواحی کار این ترانزستورها شامل (تریود ) و ( اشباع ) و ( فعال ) است
این ترانزیستورها تقریباً هیچ استفادهای ندارند چون جریان دهی آنها محدود است

ترانزیستور اثر میدانی  MOSFE

ترانزیستور MOSFET
این ترانزیستورها  نیز مانند JFET عمل میکنند با این تفاوت که جریان ورودی گیت آنها صفر است.
همچنین رابطه جریان با ولتاژ نیز متفاوت است.
این ترانزیستورها دارای دو نوع PMOS و NMOS هستند که تکنولوژی استفاده از دو نوع آن در
یک مدارتکنولوژی CMOS نام دارد.
این ترانزیستورها امروزه بسیارکاربرد دارند زیرا به راحتی مجتمع میشوند وفضای کمتری اشغال
میکنند. همچنین مصرف توان بسیار ناچیزی دارند.
به تکنولوژیهایی که از دو نوع ترانزیستورهای دوقطبی و Mosfet در آن واحد استفاده میکنند
Bicmos میگویند.
البته نقطه کار این ترانزیستورها نسبت به دما حساس است وتغییر میکند. بنابراین بیشتردرسوئیچینگ
بکار میروند.

تست ترانزیستور BJT

ترانزیستور را از بورد مدار خارج کنید .
سلکتور مولتی متر را روی دیود قرار دهید .
تشخیص پایه Base
پایه Base پایه ای است که نسبت به پایه های دیگر راه دهد. ممکن است یکی از دو حالت
زیر اتفاق بفتد .
پراب قرمز را روی یکی از پایه ها قرار دهید سپس با پراب مشکی دو پایه دیگر را
چک کنید. اگر برای پایه های دیگر عدد روی مولتی متر ظاهر شد پایه ای که پراب
قرمز روی آن قرار دارد Base می باشد و از آنجایی که پراب قرمز
روی Base افتاده است این ترانزیستور NPN یا ترانزیستور تیپ منفی می باشد .
پراب مشکی را روی یکی از پایه ها قرار دهید و سپس با پراب قرمز دو پایه دیگر
را چک کنید. اگر برای پایه های دیگر عدد روی مولتی متر ظاهر شد پایه ای که
پراب مشکی روی آن قرار دارد Base می باشد و از آنجایی که پراب مشکی
روی Base افتاده است این ترانزیستور PNP یا ترانزیستور تیپ مثبت می باشد .
تشخیص پایه های Collector و Emitter
از بین دو پایه دیگر که راه می دهد عدد بزرگتر نشان دهنده پایه Emitter و عدد کوچکتر نشان
دهنده پایه Collector می باشد .

تست ترانزیستور FET

برای تشخیص پایه های ترانزیستورهای فت نیزسلکتور مولتی متر را روی قسمت تست دیود قرارمی دهیم.
در ترانزیستورهای فت معمولا پایه درین به بدنه (قسمت فلزی پشت ترانریستور)متصل است با تشخیص
پایه درین پراب مشکی مولتی متررا روی درین قرارداده پراب قرمزمولتی متر را بر روی پایه های
دیگر قرار می دهیم اگر پایه ای مقداری برابر هدایت دیود در بایاس مستقیم نشان داد آن پایه سورس
است و ترانزیستوراز نوع N می باشد اگر پراب قرمز مولتی متر را بر روی درین قرارداده وپراب
مشکی بر روی سورس باشد ترانزیستور از نوع P می باشد

ترانزیستور SMD

ترانزیستور SMD

ترانزیستور BJT

ترانزیستور BJT

ترانزیستور MOSFET

ترانزیستور MOSFET

ترانزیستور MOSFET

ترانزیستور MOSFET
ترانزیستور